Door: Maarten Bax

Quizvraag: welke voetballers haalden het Nederlands elftal, maar speelden nooit in de eredivisie? Het antwoord is niet makkelijk, maar het zijn Rob Reekers, Jerrel ‘Jimmy Floyd’ Hasselbaink, Willi Lippens, Jordi Cruijff en Wim Hofkens. Laatstgenoemde – was hij nou een Belg of Nederlander? – trok het nationale oranje tricot vijf keer over zijn schouders, al speelde hij vrijwel zijn hele loopbaan bij onze zuiderburen. De voetballer Hofkens raakte een beetje uit beeld. Toch, wie hem spreekt, krijgt al snel een warm gevoel. Een interview over zwart/wit, de gebroeders Koeman, het veranderende voetballandschap en ‘champagnevoetbal’.

Hofkens (geheel rechts zittend) bij KV Mechelen. Staand geheel links: Graeme Rutjes, geheel rechts staand Erwin Koeman en naast hem Piet de Boer.

“Mijn vrouw en ik werken al vijftien jaar als conciërge op de Katholieke Universiteit in Leuven. Daarom staat mijn loopbaan als trainer even op een laag pitje. Ik zoek eigenlijk een club voor overdag, omdat ik de universiteit ’s ochtends moet openen en ’s avonds moet sluiten. Zelf woonde ik ooit op een voetbalinternaat waar we negen keer per week overdag konden trainen. Zoiets bestaat nu een paar jaar bij Lierse en sinds kort bij FC Antwerp. Verder is het nog een beetje een onbekend fenomeen hier in België. Jammer, maar ik ga mijn zekerheid er niet voor opgeven,” zo start Hofkens op de vraag wat de in Antwerpen woonachtige ExProf tegenwoordig zoal doet.

Hofkens is een makkelijk prater en dat zou je niet één, twee, drie verwachten van de 60-jarige Nederlander, die vroeger vooral bekend stond vanwege zijn noeste arbeid. Hij was een pure prof, offerde het grootste deel van zijn vakantie ‘gewoon’ op om op hoogtestage in Zwitserland te gaan zodat hij weer topfit aan de start van het seizoen kon verschijnen. Voor Hofkens ook geen polonaise; naar de kroeg met zijn ploegmakkers ging hij nooit. Hoogstens speelde hij een potje snooker met Erwin Koeman in hun gezamenlijke tijd bij KV Mechelen, de club waarbij ze in 1988 nog de Europa Cup II pakten door Ajax in de finale te verslaan. “Mijn fout is geweest dat ik geen netwerk heb opgebouwd door nooit met medespelers of bestuursleden buiten het voetbal af te spreken. Ik was alleen maar met de volgende wedstrijd bezig. Pas later besef je dat je daardoor de boot heb gemist. Want je weet hoe dat gaat in het voetbalwereldje. Bestuursleden nemen toch altijd eerder hun vriendjes als trainer aan.”

Wim Hofkens toen…

Wim Hofkens nu…

Bij KV Mechelen voelde Hofkens zich, ondanks al de successen – zo won hij in vijf jaar tijd bijvoorbeeld nog de landstitel en Supercup –, nooit gelukkig. “Alleen met Koeman had ik een goede klik. Michel Preud’homme, Graeme Rutjes, Piet de Boer; het waren echte profs, maar ja… Kijk, als je bij de bushalte staat, heb je ook niet met iedereen een leuk gesprek, terwijl, zonder een woord te zeggen, Koeman of ik eigenlijk al wist wat de ander dacht,” waarna Hofkens automatisch een bruggetje slaat naar Ronald Koeman, diens broer. “Volgens mij is hij de beste coach van dit moment. Hij presenteert zich duidelijk, is ‘to the point’. Net zoals Van Gaal trouwens, al is Thomislav Ivić de beste onder wie ik ooit heb gevoetbald heb. De ‘vijfsecondenregel’ van Frank de Boer of Peter Bosz? Nou, die bestond al in onze tijd, hoor. Ivić liet Juan Lozano kotsen. Omdat het met ons fysiek zo goed gesteld was, hebben we toen bij Anderlecht fantastisch gevoetbald.”

Hofkens (links) namens Beveren in actie tegen Johan Neeskens van Barcelona. Halve finale Europa Cup III in het seizoen 1978-1979.

Als kind was Hofkens fan van Ajax (“Neeskens en Cruijff waren geweldig”), maar die voorkeur heeft hij al weer even aangepast. “Het ‘Geen woorden, maar daden” voelt toch iets beter. Laat het maar zien op het veld, daar houd ik van. Ik ben blij dat Feyenoord weer eens kampioen is geworden. Niet dat ik vaak naar eredivisievoetbal kijk, maar áls dan toch wel naar Feyenoord. Maar als je me vraagt of ik voor Cruijff of Van Gaal ben, dan zeg ik Cruijff. Ik ben zwart/wit, uitgesproken. Cruijff was van het voetbal, net zoals Wim Jansen van Feyenoord dat is. Met Mourinho heb ik dus helemaal niks. Die heeft met zijn negatief ingestelde voetbal zoveel resultaat dat andere clubs dat zelfs gaan spiegelen. Anderlecht nu ook. Het is inzakken en snel uitbreken zodra de kans zich voordoet. Dat is wel eens anders geweest. Denk aan het ‘champagnevoetbal’ met Rob Rensenbrink. Zodra hij aan de bal kwam, stonden alle supporters op. Dan wist je dat er wat ging gebeuren. Helaas heb ik nooit met hem samengespeeld. Toen Anderlecht mij kocht, ging hij net in Amerika voetballen.”

Hofkens beaamt een romanticus te zijn. Geld heeft voor hem nooit op de eerste plaats gestaan. Als het hem als trainer – want ook daar heeft hij een rij aan clubs versleten – niet beviel, dan was hij gelijk weg. De Nederlander: “Ik heb gelukkig de mooiste periode in het profvoetbal meegemaakt. We hadden geen Mourinho, supporters van de twee clubs stonden nog gewoon tussen elkaar en al die poen was er niet. De Russen, Saoedi’s en die Chinezen; het maakt het voetbal kapot. Nu weer Lukaku. Wordt er 115 miljoen voor hem gevraagd. Waar zijn we nu allemaal mee bezig? Triest.”