1974. De WK-finale. Minuut één kwam op het scorebord in het Olympiastadion van München tot zijn einde. Op het veld lag de bal aan de voeten van Johan Cruijff. Hij dreef op vanuit de laatste linie. De zestien in. Een uitgestoken been van Berti Vogts en een neergaande Cruijff. Penalty. 0-1 voor Nederland. De eerste Hollandse goal in de eindstrijd van een wereldkampioenschap. Cruijff op zijn Puma’s.

Waar Cruijff ging werd geschiedenis geschreven. Niet alleen op het veld. Tijdens dat toernooi speelde hij met twee zwarte banen op het Oranje-shirt. Cruijff was geen Adidas. Hij was toen Puma. De intrede van zijn eigen voetbalschoenenlijn volgde in de jaren ’80. Ajax, FC Barcelona, Feyenoord en het Nederlands elftal waren toen al verrijkt met zijn uitzonderlijke kwaliteiten.

Neeskens was wel Adidas. Het type World Cup. Het type mouwen opstropen en nooit opgeven. Het type door roeien en ruiten. Op zijn World Cups schoot hij op die World Cup de penalty onberispelijk binnen. Kei- en keihard. Dwars door het midden. Zoals hij tegenstanders te lijf ging. Dat WK maakte de wereld ook kennis met Willem uit Rotterdam. Willem van de Kade, Willem van het Feyenoord en Willem De Kromme. Hij was onderdeel van de lichting. Een lichting van historie.

Foto’s van Willem op zijn Adidas schoenen spreken tot de verbeelding. Kousen zijn doordrenkt van gras, modder en een laagje huid van de tegenstander. Drie witte strepen op de zijkanten van de voetbalschoenen. Ogenschijnlijk niet bezig met voetballen. Een kop als een arbeider. Haren in de wind. Maar vooral alles voor het vaderland. Willem rechtte zijn rug en keek in de verte. Op een manier die niemand hem nadoet boog hij zich over de bal. Wat restte staat in de boeken.

Dennis Bergkamp op Reeboks…

Na 1978 was het een tijdje stil. Geen roffels naar een eindtoernooi en geen vaderlandse helden in de boeken. Tot 1988. Weer Duitsland. Weer dat stadion. Weer Oranje-helden op zwarte voetbalschoenen. Weer een finale. Het toernooi van het shirt en de penalty van Koeman. De Koeman-Kieft goal. De geschiedenisboeken. Ronald legde aan op zijn stalen pinnen van Adidas, Hamburg in een tweestrijd. Weer een penalty. Weer een doelpunt. Weer een finale.

Was het nou Diadora of Cruijff of Adidas? Het was vooral Marco van Basten die de weg leidde naar eeuwige roem. Engeland, drie goals. Duitsland, een goal. Sovjet-Unie, een jongensboek aan de zijkant van de zestienmeter. Gullit deed het voor, aan die andere kant. Weer een finale, weer het openingsdoelpunt van Nederland. Lange manen op Lotto’s hoog in de lucht. Klets. Blijvende herinneringen met een beker.

Weer in Duitsland dus. De doorbraak van een vedette. Frank Rijkaard. Puma en Lotto. Groen, geel en wit. Oranje vooral. De rest is geschiedenis.

Weer een stilte. Weer even geen succes. Weer wachten. Weer talent dat opstaat. Weer van vooral Ajax. Bergkamp op Cruijffs, Bergkamp op Reebok. Bergkamp naar de punt van het doelgebied. Marseille. 1998. Weer historie.

Die wedstrijd kende weer een puntertje. Nee, geen Wenen. Marseille. Kluivert op Adidas, dwars door de defensie. Het boek van Seedorf en het Nederlands Elftal ging later weer open. Adidas, Seedorf, AC Milan, Nederlands Elftal. Weer om te herinneren.

Weten we het nog? Natuurlijk weten we het nog. Van Bronckhorst schoot Nederland in 2010 op zijn Nike’s naar een nieuwe WK-finale, met een wonderschoon afstandsschot, vol in de kruising. In WK 2014 haalde het Nederlands elftal de halve finale onder Louis van Gaal. Dirk Kuyt niet zoals altijd in de voorhoede, maar als rechtsback en linksback op de Adidas Predator, team spirit voorop. Robben en Van Persie als vedetten en Depay als aanstormend talent. De wereld weet weer dat Nederland eraan komt. Wellicht heeft het op dit moment nog even de tijd nodig, nu bepaalde vedettes en hoofdrolspelers het podium hebben verlaten. Maar talenten als De Ligt en De Jong bieden meer dan hoop. Er is ambitie. Er zijn doelen. Op naar het volgende WK.