Ruim 33 jaar was Henk Veldmate actief bij FC Groningen. Als speler, als hoofd jeugdopleiding en technisch manager. Twee jaar geleden maakte hij de overstap naar Ajax, waar hij als hoofd scouting verantwoordelijk is voor het aankoopbeleid in Amsterdam.

Henk Veldmate is ExProf van o.a. FC Groningen, Veendam, Go Ahead en Cambuur.

Ajax was in 2016 op zoek naar een nieuw hoofd scouting, na een periode waarin de club een weinig gelukkige hand had met aankopen. Spelers van het kaliber Tobias Sana en Niki Zimling kregen het publiek in Amsterdam niet op de banken. De speurtocht eindigde in Groningen, waar Veldmate als hoofd scouting spelers haalde als Erik Nevland, Marcus Berg, Tim Matavz, Dusan Tadic en Virgil van Dijk.

Eén naam sprong er echter uit op zijn cv: Luis Suárez. “Henk vindt dat helemaal niet erg, dat de naam van Suárez voor altijd aan hem kleeft”, lacht Ron Jans, de huidige technisch manager van FC Groningen. Hij werkte als trainer bij Groningen bijna acht jaar samen met Veldmate, die ook bepalend was voor de trainersloopbaan van Jans.

“Samen met directeur Hans Nijland durfde hij het na een slechte seizoensstart in 2002 aan om de assistent-trainer van FC Emmen als nieuwe coach aan te stellen. Dat was ik. Daar ben ik ze eeuwig dankbaar voor. “Veldmate was bij Groningen “een geweldige technisch manager”, aldus Jans. “Als je zijn naam in Groningen noemt, hoor je alleen maar respect en enorme waardering.”

Algemeen directeur Hans Nijland doet ook graag een duit in het zakje. “Hij is een van de topscouts, en dat heeft hij ook bij ons bewezen. Maar hij loopt daarvoor niet met de borst vooruit en slaat niet op de grote trom. Hij is bescheiden en ingetogen en doet het maximale voor zijn club.”

“Henk is een vakidioot”, vervolgt Nijland. “Hij ziet 10 of 12 wedstrijden per weekeinde en dan is hij in staat om die ene diamant eruit te pikken. Ik heb de hele wereld rondgereisd met Henk. De bekendste reis was natuurlijk Montevideo. Toen kwamen we met Suárez thuis.”

Zo vanzelfsprekend was dat niet, weet Jans. “Samen met Hans Nijland ging hij naar Uruguay om naar een andere speler te kijken. Maar ze twijfelden. Toen zagen ze bij een andere wedstrijd Suárez met zijn toenmalige club Nacional. Nijland belde me en zei: we gaan de duurste transfer van Groningen ooit maken!”

Jans liet die boodschap even op zich inwerken, maar was nog niet overtuigd. “Nijland is heel impulsief, Veldmate is bedachtzamer en weegt alles af. Maar toen kreeg ik Veldmate aan de lijn. Ik ben het helemaal met Hans eens, zei hij. Als ik Suárez tegenwoordig zie spelen bij Barcelona, kijk ik nog altijd met trots.”

Luis Suaréz (links) met Bruno Silva

Suárez was uiteindelijk de succesvolste transfer, maar de gedrevenheid van Veldmate bleek nog meer toen hij zijn timmermansoog liet vallen op een Sloveense jongeling.

“Matavz was een jaar of 16 en Henk was ongelooflijk enthousiast”, herinnert Nijland zich. “Maar hij was lastig los te weken bij zijn club en er waren tal van zaakwaarnemers. Het was zo ingewikkeld en lastig dat ik op een gegeven moment zei: kap er toch mee. Maar Henk is er voor blijven gaan.”

Daar bleef het niet bij. “Toen Matavz bij Groningen kwam, liep het niet. We hebben hem verhuurd aan Emmen, daar kwam hij op de bank. Niemand geloofde nog in hem, maar Henk bleef erin geloven. Hij heeft veel met hem gepraat en hem laten inzien wat er nodig is om prof te zijn. Matavz heeft heel veel aan Veldmate te danken.”

Nijland noemt graag nog een kwaliteit van Veldmate: “Hij heeft het vermogen om ook bij slechte wedstrijden de kwaliteit van spelers te zien.”

Zoals bij Marcus Berg. “Berg moest ruim 3 miljoen kosten. Henk en ik gingen in Göteborg naar hem kijken en hij raakte geen pepernoot. Maar Henk had toch drie goeie acties van Berg gezien. Ik zei: dan kost ie 1,1 miljoen euro per actie!”

Ook Berg werd een succes in Groningen en uiteindelijk voor zo’n 10 miljoen euro verkocht aan HSV. “Henk is een ongelooflijke vakman”, concludeert Nijland. “Het heeft me verbaasd dat het zo lang heeft geduurd voor een grote club zich voor hem meldde.”

Zelf geeft Veldmate zelden interviews; hij treedt niet graag naar buiten. “Ik ben geen toverdokter of een wondermiddel”, zei Veldmate enkele maanden na zijn aantreden bij Ajax in februari 2016. “Ik ben wel iemand die op basis van heel hard werken en een goed internationaal netwerk op termijn van toegevoegde waarde kan zijn.”

Veldmate wees daarbij ook op de verschillen tussen zijn oude en nieuwe club. “Bij Groningen is de scouting de levensader van de club. De eigen opleiding is daar aanvullend op. Bij Ajax is het natuurlijk precies andersom. De wereldberoemde jeugdopleiding is de levensader, al speelt scouting daar ook een wezenlijk onderdeel in.”

Een nieuwe Suárez heeft Veldmate bij Ajax nog niet gevonden. Maar Jans denkt na twee jaar wel al een beetje zijn hand te zien in het scoutingsbeleid. “Henk weet natuurlijk waar de goede spelers lopen. En als je bijvoorbeeld zo’n Nicolás Tagliafico ziet lopen: dat ziet er toch wel weer aardig uit.”

De Argentijnse linksback kan inderdaad op het conto van Veldmate worden geschreven. In tegenstelling tot Davinson Sánchez en David Neres, die ook naar Ajax kwamen na de aanstelling van Veldmate, maar daarvoor al waren ontdekt door Hans van der Zee, oud-trainer en tegenwoordig internationaal scout bij Ajax.

“Ik heb Sánchez en Neres weliswaar ontdekt, maar daarna is het teamwork”, vertelt Van der Zee. “Henk heeft ze vervolgens ook nog eerst bekeken. Maar Tagliafico heeft Veldmate als eerste gezien. Bij zijn komst heeft hij zeker een belangrijke rol gespeeld.”

De spelerskaart van Veldmate in het seizoen ’80-’81.

De Argentijn steekt er bij de recente aankopen in Amsterdam ook wel bovenuit. Sinds afgelopen zomer kwamen verder Maximilian Wöber (Rapid Wien), Rasmus Kristensen (FC Midtjylland), Luis Manuel Orejuela (Deportivo Cali), Dennis Johnsen (sc Heerenveen) en de (reserve-)keepers Benjamin van Leer (Roda JC) en Kostas Lamprou (Willem II) naar Amsterdam.

Verdediger Perr Schuurs (Fortuna Sittard) en het Burkinese talent Hassane Bandé (KV Mechelen) werden al vastgelegd voor komend seizoen.

“Veldmate is een ervaren scout en heel sociaal en prettig in de omgang. Hij is echt iemand die zijn taken vooral in het veld uitvoert”, aldus Van der Zee. “Hij gaat zelf ook vaak op reis, naar Scandinavië en Zuid-Amerika, om spelers te bekijken.”

Of inderdaad de hand van Veldmate al bij Ajax is te zien, vindt Van der Zee moeilijk om te zeggen. “De scouting functioneert momenteel goed, wat niet wil zeggen dat het daarvoor onder Marc Overmars niet goed was. Er zijn de afgelopen tijd belangrijke spelers bijgekomen uit de scouting. En we hebben spelers op lijstjes staan van wie moet worden bekeken of ze haalbaar zijn. Komende zomer komen er bij Ajax zeker nog nieuwe spelers bij.”

“Hij heeft het enorm naar zijn zin bij Ajax”, weet Jans, die nog regelmatig koffie drinkt met Veldmate. Het hoofd scouting van Ajax woont namelijk nog steeds in Groningen.

“Waarom zou hij weg gaan uit het walhalla?”, grapt Nijland. “Ik weet van mijn goede vriend Marc Overmars dat ze hartstikke over Henk te spreken zijn. En zo niet, dan is hij altijd weer van harte welkom bij ons.”

* Met dank aan NOS.nl