Door Maarten Bax

Metgod als keeper van Sparta.

Ruim twintig jaar geleden is het al weer dat Edward Metgod zijn keepershandschoenen aan de wilgen hing. Dik 500 wedstrijden op Eredivisieniveau speelde de keeper. Metgod haalde zelfs – al was het slechts één maal – de basis in het Nederlands elftal.

“Het leuke van die tijd was, dat je écht deed wat je leuk vond,” start Metgod. “Het zijn aaneengeregen hoogtepunten. Je ervoer het niet als een vak, terwijl het natuurlijk wel een vak is. Toch voelde het als een hobby. Kijk, toen ik het Nederlands elftal haalde, werd het natuurlijk wel serieuzer, maar… je prijsde je gelukkig dat je iets deed, wat niet aanvoelde als werk. Als kind droomde ik daar al van. In de ochtend werkte ik bij een bank, ’s middags trainde ik. Zowel bij Haarlem als bij Sparta. Die diversiteit aan activiteiten vond ik heel leuk, nog steeds trouwens.

Tijdens zijn sportieve loopbaan had hij het ongelooflijk druk. Hij werkte, haalde zijn trainers diploma’s, voetbalde, en trainde ook nog eens voetbalvereniging Muiderberg. “En… ik werd vader.” Hij denkt nu nog wel eens wat een energie hij in die periode had. “Ongelooflijk.” Metgod was later trainer bij de amateurclubs EDO en De Brug voordat hij door Henk van Stee van AZ werd gebeld. “Onder Co Adriaanse werd ik gevraagd keeperstrainer te worden. Maar dat was niks voor mij, nog steeds niet eigenlijk. Ik vind het veel interessanter om met een team te werken. Toch heb ik het even gedaan. Kort daarna werd ik samen met Martin Haar assistent-trainer van Adriaanse. Prachtige tijd meegemaakt.”

Metgod (58) vervolgt: “Nadat ik onder Louis van Gaal drie jaar assistent-trainer was, kwam het samenwerkingsverband met Telstar. Of ik daar hoofdtrainer wilde worden. Dat draaide op een fiasco uit. Er waren zoveel cultuurverschillen tussen die twee clubs. En ongetwijfeld heb ik ook niet alles goed gedaan. De meeste spelers van AZ wilden helemaal niet aan Telstar uitgeleend worden. Dat was een fikse tegenvaller. In het eerste seizoen haalden we nog een periodetitel, maar in het tweede jaar was de selectie zo smal dat we oefenwedstrijden soms moesten afzeggen omdat we te weinig man hadden. Dat was echt een ramp. Uiteindelijk ben ik voor de kerst op non-actief gezet.

Verhaal gaat door onder de foto.

Edward Metgod anno 2018. FOTO: Eye4Sports.

Vanwege zijn commerciële achtergrond en netwerk in het bedrijfsleven begon hij te werken voor Scout7, dat inmiddels door Opta Sports is overgenomen. Opta Sports is marktleider in sport data. “Toen ik onder Van Gaal voor het Nederlands elftal aan de slag ging, nam ik die expertise mee.” Van Gaal, Hiddink, Blind, Advocaat, Koeman… Metgod maakte ze allemaal mee. Liefst zes jaar werkte hij onder deze bondscoaches totdat afgelopen zomer een einde kwam aan zijn contract. “Ook heb ik vorig jaar het bestuur van Sparta op technisch vlak nog ondersteund.” Een mooie periode, al ligt dat al weer achter hem. “Ik heb nu veel meer tijd om mijn eigen bedrijf verder te ontwikkelen. Ik ben dat nu aan het herstructureren. Op het gebied van scouting en (data) analyse liggen er nog zoveel kansen…”

Zo is Metgod de laatste tijd veel in gesprek geweest met wat hij noemt ‘techbedrijven’ die in het voetbal hun positie proberen te veroveren. Metgod: “Er komt momenteel een tsunami aan data bij de clubs in de Eredivisie binnen. Voor de Keuken Kampioen Divisie is dit niet beschikbaar. Dit jaar, net zoals in de Premier League en Bundesliga, levert onze bond (de KNVB, red) via Opta en ChyronHego, tracking data. Dat is nieuw. Tot dit seizoen was er slechts event data beschikbaar. Bij event data zijn er aan het einde van de rit, na 90 minuten, per team tussen de 500 en 750 handelingen van de spelers met de bal vastgelegd. Dan moet je denken aan passes, dribbels, kopballen, voorzetten etc.. En dan begint het pas. Dan moet je die data gaan interpreteren. Welke betekenis geef je aan die data? Data kunnen jou een objectief inzicht geven in gedrag en ontwikkeling van teams en individuele spelers.

Data gebruiken voor de scouting van spelers is op dit moment wel de trend. Want stel dat Daley Blind je club verlaat, dan kan je aan de hand van al die data spelers zoeken die zo’n zelfde type als speler opleveren. Het kan ook andersom. Een speler zoekt zelf uit welke club het beste bij hem past. Wanneer je je spelers- en teamprofielen op orde hebt, kun je dit met een paar muisklikken inzichtelijk maken. Zo zijn er veel meer voorbeelden.”

Een eenvoudige spelersprofielradar met een vergelijking tussen Mathijs de Ligt (Ajax) en Manuel Akanji (Borussia Dortmund) in het vorige seizoen. Ze komen aardig overeen. FOTO: Ortec Sports.

In de huidige nieuwe situatie met tracking data worden er met een hele slimme technologie meer dan een miljoen voetbalhandelingen vastgelegd, een tsunami aan data. Dataspecialisten noemen die voetbalhandelingen datapunten. Zorgelijk is dat er bij de clubs nauwelijks budget is voor dataspecialisten, econometristen /datascientists, die met deze enorme databestanden aan de slag kunnen, er betekenis aan kunnen geven. De clubs betalen vermoedelijk zo’n 30.000 euro per seizoen per club voor het verzamelen van die data. Ik vermoed dat er in de Eredivisie maar vier, vijf clubs zijn, die wat met die schat aan informatie kunnen doen. De rest kan door gebrek aan budget geen dataspecialisten aan te trekken. En dat is jammer, zorgelijk zelfs. Eigenlijk financieren de clubs die nauwelijks iets met data kunnen zo de ontwikkelingen bij de grotere clubs. De KNVB zou er voor moeten zorgen dat iedere club in staat is om betekenis aan de data te geven. Aan data alleen heb je helemaal niets.

Metgod vindt dat we in Nederland achterlopen in vergelijking met Engeland, waar steeds meer dataspecialisten rondlopen. Maar ook ten opzichte van een sport als het wielrennen lopen we achter, aldus de oud-keeper. Metgod: “Bij de wielerploeg van Sunweb bijvoorbeeld werken 6 dataspecialisten; 4 data scientists en 2 embedded scientists. Ook die zijn verder dan het voetbal. Rapportjes van spelers worden vaak op gevoel gemaakt. Je moet dat combineren met objectieve data. Ik heb veel met techbedrijven gesproken en ik merk dat er een ratrace aan de gang is om de beste ontwikkelaars, programmeurs etc. binnen te halen.”

Metgod besluit: “Ik zie mijzelf als een verbinder. die techbedrijven en clubs bij elkaar brengt. Vergelijk het maar met een multifunctionele middenvelder die aanval (de techbedrijven) en verdediging (de clubs) met elkaar verbindt. Ik heb een commerciële- en marketingachtergrond, ken het voetbalwereldje, heb een internationale netwerk en snap wat van die wetenschapskant… Ik zie kansen om die verbinding tussen sport en wetenschap tot stand te brengen. De komende tijd werk ik verder aan mijn businessmodel en per 1 januari 2019 ga ik van start. Ik heb mijn hele leven al leuke dingen gedaan, en heb de ambities dat te blijven doen en zo een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van het Nederlandse voetbal.”