Door Maarten Bax

FC Twente keerde afgelopen maandag na een jaar terug naar de Eredivisie. Jan van Halst was daar overigens niet als aandachtig toeschouwer aanwezig. Twee jaar geleden werd de geboren Utrechter nog als commercieel en technisch directeur teruggevraagd bij de club uit Enschede. “Het werd de meest zware periode uit mijn leven.” De publiekslieveling van weleer – Van Halst speelde tussen 1990 en 1999 233 wedstrijden in het eerste elftal van FC Twente – kwam binnen als redder, maar vertrok met een degradatie. “Ik was zeven dagen per week met de club bezig, maar had op een gegeven moment politiebegeleiding…” En nu? Van Halst is zo ongeveer een leven verder. Een impressie.

Verhaal gaat door onder de foto.

Jan van Halst tijdens zijn inspiratiesessie. FOTO: Eye4Sports.

Op deze vrijdagmorgen geeft Van Halst een twee uur durende inspiratiesessie over het creëren van een topteam. Niet op een voetbalveld of in een kantine, maar in een hotel. Hij doet dat samen met beïnvloedingspsycholoog Hein Heijen. Mensen uit het bedrijfsleven zijn hun ‘toeschouwers’. Terugkijkend vraagt Van Halst allereerst zich af waarom in hemelsnaam hij twee jaar geleden in het avontuur bij FC Twente is gestapt. “Het hele personeel was weg, de scouting was weg, spelers waren weg, diverse juridische dossiers… Het was werk voor een interim-manager geweest.” Heijen weet het wel. “Jan werd te enthousiast gemaakt door zijn omgeving. En de omgeving heeft het meeste invloed op het gedrag van een persoon. Motivatie beïnvloedt emotie en emotie beïnvloedt gedrag. Zijn nieuwe status was de reden waarom Jan toehapte en erin stapte.”

In zijn tweede seizoen als speler bij FC Twente werd hij door de supporters tot Speler van het Jaar uitgeroepen. Het was het seizoen dat hij zijn medespelers op de training verrot schold. “Ik wilde de leider uithangen. Issy ten Donkelaar was toen hoofdtrainer. Hij vond me de rotte appel van de ploeg en zei dat de spelers zonder mij zestig procent beter zouden gaan spelen. Daarna ben ik het anders gaan doen, ben ik mijn ploeggenoten pro-actief gaan coachen. Toen pakte ik de regie zonder mensen verrot te schelden. Een belangrijk leermoment voor mij. Want hoe makkelijk is het om mensen achteraf op fouten te wijzen? Leiderschap is voor mij: mensen helpen zich te ontwikkelen.”

Van Halst voelt zich helemaal in zijn element op de inspiratiesessie, dat is wel duidelijk. Hij lijkt zijn draai gevonden te hebben in zijn nieuwe ‘leefomgeving’. Zijn anekdotes inspireren de aanwezigen. “Wist u dat je je gedachten kunt beïnvloeden? Zo ging ik, de voorafgaand aan wedstrijden die ik bij FC Twente speelde, visualiseren. Ik had faalangst, verstijfde, ging in de weerstand… Later leerde ik mezelf alsof het een donderdagochtendtraining betrof. Dan stond ik voor de wedstrijd in de spelerstunnel lekker met de tegenstanders te praten over hun vrouw en kinderen, net zoals op de training van donderdagochtend. Dat was altijd de lekkerste training. Dan speelde je een rondootje of partijtje. Niks geen fysiek heen en weer rennen zoals eerder in de week. Dat lekkere gevoel terugkrijgen en in m’n kracht komen was weer een belangrijk leermoment voor mij.”

En over Willem van Hanegem, zijn trainer bij FC Utrecht: “Ik was geen topvoetballer, dat wist ik ook wel. Maar toch probeerde ik altijd hetzelfde technische niveau te halen als mijn medespelers. Daarmee werd ik het lachertje. Willem leerde me het simpel te houden, de ballen te veroveren en in te leveren. Daar was ik goed in, daar had ik talent voor. En dat heb ik uiteindelijk zestien jaar gedaan.” Van Halst voetbalde bij FC Utrecht, FC Wageningen, FC Twente, Ajax en Fortuna Sittard voordat hij in 2003 bij Vitesse zijn carrière beëindigde. Met Ajax won hij in het seizoen 2001-2002 zowel de landstitel als de KNVB-beker.