Door: Maarten Bax

Hét doelpunt van Charisteas in de finale van 2004 dat hem wereldberoemd maakte…

Met een ogenschijnlijk simpele kopbal werd de finale van het EK van 2004 beslist. Gastheer Portugal, met sterren als Deco, Figo en Ronaldo, werd met 1-0 door de volstrekte underdog Griekenland verslagen. Matchwinner Angelos Charisteas groeide uit tot een enorme held. Tot die dag had nog nooit iemand van hem gehoord. Onlangs, dertien jaar later alweer, was ik in Griekenland, waar hij mij uitnodigde voor de lunch.

Met Charisteas bouwde ik, in de periode dat hij in Nederland voor Ajax en Feyenoord voetbalde, ongewild een beetje een aparte band op. Als sportjournalist probeerde ik te allen tijde wat afstand te houden. Ik wilde objectief kunnen oordelen. Voor mij geen drankje en/of hapje voor of na afloop van een interview. Maar met Charisteas ontwikkelde zich dat iets anders. Ik bezocht hem namelijk al als eerste (Nederlandse) journalist toen hij op de nominatie stond om in de winter van 2004 naar Ajax over te komen. De Amsterdammers waren op zoek naar een opvolger van de naar Italië vertrokken Zlatan Ibrahimović. Trainer Ronald Koeman wilde er een sterke, balvaste spits bij hebben.

Samen met een tolk was ik naar (Werder) Bremen afgereisd om Charisteas te kunnen polsen over zijn interesse. De man, die heel de voetbalwereld stil had gekregen door Griekenland een half jaar eerder naar de eindzege te koppen, bleek een beetje onogelijke slungel zonder al te veel tekst. Ajax leek hem ‘toll’, zo zei hij op zijn Duits. En bij Werder wilde hij best vertrekken, hij was er toch slechts pinch-hitter. De dag voor Kerstmis was het zover. Apetrots presenteerde Ajax zijn beroemde aanwinst, die op zijn beurt de ontstane gekte al gelijk wat afzwakte door te stellen dat hij “niet gekomen was om veel doelpunten te maken, wél om met zijn nieuwe club veel titels te winnen.”

Ajax beleeft weinig plezier aan hem. De supporters noemen hem wat spottend ‘Harry’ of ‘Mister Bean’. Een jaar en veel te weinig doelpunten later werd Klaas-Jan Huntelaar al binnen gehaald om de productie op te schroeven. Charisteas raakte zijn basisplaats kwijt, waarna Feyenoord op de deur klopte. De Rotterdammers zochten immers naar een vervanger voor Dirk Kuyt.

Charisteas ontvangt uit handen van mij zijn diploma Nederlands.

Voor zijn eerste training op het trainingsveld naast De Kuip was ik de enige journalist die hem – al was het heel kort – sprak. Ik dankte dat wellicht aan de band die ik daarvoor met hem opbouwde. Waar gebeurd: op een dag verscheen hij wat gestresst voor een interview bij mij op de tribune van de Arena. Of ik het kort wil houden, hij moest zo naar de Nederlandse les. Zonder nadenken sommeerde ik mijn cameraman zich tot ons tweeën te richten waarna ik alvast met een lesje Nederlands begon. ‘Wat is dat? Nee, niet ‘Tor’ maar doel! En dat is de middenlijn, de cornervlag enzovoorts… Eenmaal op zender sloeg dit spontane tot geintje omgebouwde interview enorm aan. Eindelijk eens wat lolligers dan die saaie, standaard antwoorden van de heren voetbalprofs.

Vijf weken hielden Charisteas en ik de ‘Nederlandse les’ vol. Toen was de grap er wel zo’n beetje van af en volgde het ‘examen’. Natuurlijk slaagde de Griek hiervoor. Televisie maken is manipuleren, nietwaar? Bij Feyenoord waren de fans minder blij met de Griek. ‘De Neus’ – verwijzend naar het Joodse imago van Ajax – was aanvankelijk niet bepaald welkom in Rotterdam. Tijdens zijn eerste training riepen een paar supporters langs de kant “Hamas, Hamas, joden aan het gas” en “Hamas, Hamas, Charisteas” richting de wat onwetende Griek. Na een jaar vertrok hij alweer uit De Kuip. Hij keerde terug naar Duitsland, naar degradatiekandidaat FC Nürnberg. Daarna sprokkelde hij nog wat doelpunten bij elkaar voor Bayer Leverkusen, Arles-Avignon, Schalke 04 en Panetolikos en Al Nassr in Saudi Arabië.

Genietend in Griekenland, samen met zijn dochter, in juli 2017.

“I have never been so happy,” klinkt het inmiddels uit de mond van de gepensioneerde Griek. In 2014 zette hij een punt achter zijn sportieve loopbaan en nu, drie jaar later, geniet hij van het leven afwisselend in Griekenland en Nederland. Hij woont met zijn vrouw en twee dochters in Amsterdam, vlakbij het Olympisch Stadion. In zijn geboorteland komt hij nog slechts voor zijn familie, vakantie of wat zaken. Tijdens de uitgebreide lunch vertelt de uitstekend gehumeurde Charisteas voor een groot koffiemerk iets in de koffie te zullen gaan doen. Daarnaast ontwikkelt hij zich voorzichtig tot ‘agent’, zaakwaarnemer. Zo heeft hij Ajax de het in Australië geboren 17-jarige talent Sebastian Pasquali bezorgd. En, in redelijk Nederlands, over de finale van 2004: “Die titel? Niemand had dat ooit durven voorspellen. Het werd een gekkenhuis. Onze coach, Otto Rehhagel, was een topper, zeer charismatisch, had op alles een goed gedefinieerd antwoord. Hij kon je ongelooflijk motiveren, is nu gepensioneerd en woont in Essen. En ja, ik heb misschien na die ene goal in 2004 een wat rare, onevenwichtige carrière gehad, maar heb wel altijd alles voor de clubs gegeven. In Griekenland kent iedereen me, ze denken positief over me. Ik ben ook altijd positief geweest, praatte nooit slecht over collega’s of wat dan ook. Typisch Grieks is je afkomst nooit te verloochenen. Dat heb ik goed onthouden.”